PIBWL prezentuje:

Polskie pociągi pancerne

Strona główna PIBWL [ Strona główna ]   [ Polska broń pancerna ]   [ Oddziały pancerne ]   [ Steel Panthers ]   [ Linki ]Polish armoured trains - in English
  © Michał Derela, 2001-2010


Pociąg pancerny nr 11 'Danuta' [1]


"W naszej armii nie było drugiej jednostki taktycznie i gospodarczo samodzielnej i wystarczającej sobie, o tak wielkiej ilości najróżniejszego sprzętu i różnych specjalności (kilkadziesiąt). Artyleria, piechota, ckm, saperka, czołgi i drezyny. Łączność (radio, telefon, sygnalizacja), kolejnictwo - warsztaty naprawcze, tabor (administracja, gospodarka)."
Kpt. Stanisław Młodziankowski, dowódca PP nr 13 w 1939


Niniejsze strony poświęcone są na ogół pomijanemu, chociaż ciekawemu i dość skutecznemu rodzaju polskiej broni, jakim były pociągi pancerne.

Tematyka polskich pociągów pancernych nie została jeszcze całkowicie zbadana. Kiedy w 1999 zaczynaliśmy opisywać pociągi pancerne, istniała jedynie niewielka ilość literatury na ten temat, głównie pochodzącej z lat 70. i 80. i na ogół trudno dostępnej. Informacje w niej zawarte były zwykle niepełne, ogólne i fragmentaryczne, a w wielu wypadkach, jak się okazywało – błędne. Szczególnie słabo opisane przed 1989 rokiem były pociągi wojny polsko-radzieckiej... Nasza strona miała więc w dużym stopniu charakter pionierski; musieliśmy podejmować próby rekonstrukcji losów i charakterystyk pociągów, zbierając – z pomocą przyjaciół – publikowane informacje, w tym artykuły porozrzucane po czasopismach oraz interpretując nowo ujawniane fotografie. Jest to tylko strona hobbystyczna, tworzona bez dostępu do materiałów źródłowych. Z tych przyczyn niektóre informacje na stronach mogą nie być dokładne i bywają czasami zmieniane, w miarę stanu wiedzy. Dopiero w ostatnich latach sytuacja uległa stopniowej poprawie i tematyka ta stała się nieco bardziej popularna, lecz w dalszym ciągu brak jest całościowej monografii polskich pociągów pancernych, zwłaszcza z punktu widzenia technicznego.

Z powodu braku czasu aktualizacje są ostatnio rzadsze, ale co pewien czas postaramy się "trzymać rękę na pulsie" i uaktualniać strony oraz doprowadzać ich poziom do współczesnych standardów (zobaczcie co nowego w serwisie).

Wszystkie zdjęcia i rysunki pozostają własnością ich właścicieli (o ile prawa autorskie co do nich istnieją i nie wygasły z uwagi na upływ czasu) i są publikowane jedynie w celach edukacyjnych. Byłbym wdzięczny za komentarze, dodatkowe informacje lub zdjęcia oraz za poprawki.

Chętnie zamieścimy w serwisie artykuły innych Autorów uzupełniające ten temat.



Pociągi pancerne w 1939:

Pociąg pancerny Nr11 (Danuta). Rysunek został znacznie poprawiony i ulepszony.[2]

"Polska miała nieliczne tylko pociągi pancerne, ale ich oficerowie i szeregowi dobrze się bili. Wciąż na nowo wyłaniały się one z ukrycia w gęstych lasach, niepokojąc niemieckie połączenia"
z historii Wehrmachtu: "Wie das Gesetz es befehl"

Pociągi zmobilizowane w 1939 roku

Dziesięć regularnych pociągów używanych podczas kampanii wrześniowej w 1939 nosiło tylko numery, w miejsce używanych poprzednio nazw. Strony opisują również ich wcześniejszą i późniejszą służbę

- Nr 11 ("Danuta") i Nr 12 ("Poznańczyk")
- Nr 13 ("Generał Sosnkowski") - Aktualizacja 15. 02. 2014
    -  galeria zdjęć pociągu nr 13 - Aktualizacja 8. 07. 2016
- Nr 14 ("Paderewski")
- Nr 15 ("Śmierć")
- Nr 51 ("Pierwszy Marszałek")
- Nr 52 ("Piłsudczyk") i Nr 53 ("Śmiały")
- Nr 54 ("Groźny")
- Nr 55 ("Bartosz Głowacki")

Pozostałe pociągi w 1939 roku:

Inne:





Pociągi pancerne z lat 1918-1922

Pociąg 'Zygmunt Powstaniec' z III powstania śląskiego. Rysunki obu pociągów są w tej samej skali.[3]

"Nie zważając na zapadające ciemności, pociągi pancerne w dalszym ciągu kursowały na linii, zadając bez przerwy straty pułkom czerwonej artylerii"
raport radziecki z walk pod Leśniakowizną, VII 1920

Lista poniżej nie jest kompletna, jeśli chodzi o nienumerowane improwizowane pociągi. Pogrubione są artykuły o pociągach nie opisanych w sekcji powyżej.

  • P.P. 1 "Piłsudczyk"
  • P.P. 2 "Śmiały" (fot. 1, 2)
  • P.P. 3 "Lis-Kula"
  • P.P. 4 "Hallerczyk" (fot. 1, 2)
  • P.P. 5 "Odsiecz I"
  • P.P. 5 "Piłsudczyk-szeroki"
  • P.P. 5 "Król Stefan Batory"
  • P.P. 6 "Generał Iwaszkiewicz"
  • P.P. 7 "Smok"
  • P.P. 7 "Bolesław Chrobry"
  • P.P. 8 "Rozwadowczyk" (później "Wilk") (foto)
  • P.P. 8 "Generał Konarzewski"
  • P.P. 9 "Danuta"
  • P.P.10 "Pionier" (foto)
  • P.P.10 "Pionier-szeroki"
  • P.P.11 "Poznańczyk"
  • P.P.12 "Kaniów" (foto)
  • P.P.13 "Boruta"
  • P.P.14 "Zagończyk"
  • P.P.15 "Groźny"
  • P.P.15 "Paderewski"
  • P.P.16 "Mściciel"
  • P.P.17 "Rzepicha"
  • P.P.17 "Reduta Ordona"
  • P.P.18 "Odsiecz II"
  • P.P.18 "Huragan" (foto)
  • P.P.19 "Śmiały-szeroki" (foto)
  • P.P.19 "Podhalanin"




Pociągi pancerne z okresu 1940-1948:

Polski pociąg pancerny w Wielkiej Brytanii


Strona dedykowana jest pamięci Janusza Magnuskiego (1933-1999), wybitnego eksperta i badacza broni pancernej, zwłaszcza pociągów pancernych, autora licznych książek i artykułów na ten temat.


Źródła rysunków:
1. Janusz Magnuski: "Prezentuj broń! : oręż żołnierza polskiego 1939-1972", Warszawa 1974. Rys. J. Magnuski (zmodyfikowany przez PIBWL)
2. Janusz Magnuski, "Pociąg pancerny 'Danuta'", Typy Broni i Uzbrojenia (TBiU) nr 18; Warszawa 1972. Rys. J. Magnuski (zmodyfikowany przez PIBWL)
3. Janusz Magnuski, "Pociąg pancerny 'Zygmunt Powstaniec'", Typy Broni i Uzbrojenia (TBiU) No.71; Wyd. MON; Warszawa 1981



[ Strona główna PIBWL ] [ Polska Broń Pancerna 1918-39 ] [ Oddziały pancerne ] [ Strona Steel Panthers ] [ Linki ]


Jeśli macie uwagi, pytania lub komentarze - napiszcie!